Wat is EHEC
De E. coli-bacterie heeft al achttien dodelijke slachtoffers gemaakt. De Wereldgezondheidsorganisatie is er niet gerust op.
Wat is EHEC?
De bacterie die lelijk huishoudt in Duitsland en andere Europese landen, is een nieuwe zeldzame variant van de Escherichia coli, een bacterie die van nature veel voorkomt in onze darmen en die van diverse andere dieren, en die normaal geen kwaad doet.
Wél gevaarlijk zijn de varianten die bekendstaan als enterohemorragische E. coli, afgekort EHEC. Je moet maar heel weinig EHEC-bacteriën binnenkrijgen om er ziek van te worden; minder dan honderd volstaat al.
Er zijn vele stammen van EHEC. De bekendste is O157, maar nu gaat het om een zeldzamere variant: O104. Die is dus zeldzaam, maar niet ongezien: in 2008 is er in België één geval van geweest. Waarschijnlijk gaat het daarvan nog eens om een gevaarlijke, niet eerder geziene versie.
Volgens Hilde Kruse van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gaat het om een 'nieuwe gevaarlijke mutatie'. Volgens Chinese wetenschappers, die het genoom van de bacterie nagespeld hebben, is de bacterie een soort mengvorm van een EHEC-bacterie met een ander type E. coli, de EAEC55989, die al eerder in Afrika is aangetroffen.
Het is moeilijk nu al met zekerheid te zeggen of de nieuwe variant veel gevaarlijker is dan andere varianten. Het zou immers kunnen dat de bacterie zonder dat we het weten al zeer grote aantallen mensen heeft besmet die er weinig last van ondervinden.
Hoe ziek word je ervan?
EHEC produceert een gif dat de darmen aantast en leidt tot buikkrampen en bloederige diarree. In zeldzamere gevallen treedt het hemolytisch-uremisch syndroom (HUS) op, gekenmerkt door nierfalen en bloedarmoede. Er zijn in de huidige uitbraak al meer dan 1.600 mensen ziek geworden van de bacterie. Van hen lijden er 470 aan HUS, volgens cijfers van de WHO. Van hen zijn er al minstens achttien overleden.
Hoe komt de bacterie in het eten?
EHEC-bacterieën komen op verschillende manieren uit de ingewanden van herkauwers (vooral koeien en schapen) in ons voedsel. Vlees en melk kunnen besmet zijn door onvoldoende hygiëne bij het slachten of melken. Groenten kunnen besmet raken door contact met uitwerpselen van dieren. Dat kan op de boerderij gebeuren, maar evengoed bij transport, opslag of verpakking. Mensen kunnen ook rechtstreeks besmet raken door contact met dieren.
Wat valt er tegen te doen?
De beste preventie is goede hygiëne. Als die gefaald heeft in de eerste stadia van de voedselketen, is er nog het eindstadium, bij de consument. Het advies luidt: groenten grondig wassen en beter nog koken, geregeld de handen wassen, vlees en in het bijzonder gemalen vlees goed bakken, afzonderlijke messen en snijplanken gebruiken.
Eenmaal besmet, is de ziekte moeilijk te behandelen. De bacterie kan wel gedood worden met antibiotica, maar omdat daarbij gifstoffen vrijkomen, kan de patiënt er nog zieker van worden.